Jak wygląda droga konsultanta Lean? Zadania, cechy i praca w praktyce

Lean to nie zestaw narzędzi - to sposób myślenia, który zmienia człowieka. Mariusz Mrożek, konsultant Lean, zaczynał jako sfrustrowany pracownik korporacji, który nie rozumiał, dlaczego musi „wdrażać projekt". Dziś pomaga innym organizacjom przechodzić przez transformacje, z którymi sam kiedyś się zmagał. Poniżej jego historia i praktyczne odpowiedzi na pytania, które zadaje sobie każdy, kto rozważa drogę konsultanta Lean.

→ Nie znasz jeszcze podstaw? Przeczytaj nasz kompletny przewodnik: Lean Management - filozofia, zasady i wdrożenie

Od frustracji do pasji – jak zmienia się spojrzenie na Lean

Zacznę może od tego, że moim ulubionym powiedzeniem w Lean jest „pracuj mądrzej, a nie ciężej". Żeby zrozumieć Lean, trzeba go doświadczyć - jeśli go nie doświadczysz, to się nie przekonasz.

Kilka lat temu, pracując w jednej z większych korporacji, miałem to szczęście - choć wtedy myślałem inaczej - wdrażać Lean w swojej organizacji. Mówiliśmy na niego zwyczajnie „projekt". Pamiętam doskonale, że robiąc to byłem mocno sfrustrowany. Nikt mi nie powiedział co to jest i dlaczego to robię - a przede wszystkim co z tego będę miał. Nie znałem celu.

Dziś wiem, kiedy jestem „z drugiej strony", jak ważne jest, aby wszyscy wiedzieli dlaczego to robią. Gdybym wtedy znał cel projektu, zupełnie inaczej bym do tego podszedł.

„Jeśli spróbujesz Leana, nie będziesz chciał już inaczej działać."

- Mariusz Mrożek, trener i konsultant Lean

 Czym zajmuje się konsultant Lean na co dzień?

To pytanie słyszy każdy, kto mówi, że pracuje jako konsultant Lean. Odpowiedź nie jest prosta - bo zakres pracy zależy od etapu transformacji i specyfiki klienta. Ale jest kilka stałych elementów, które pojawiają się w każdym projekcie.

Konsultant Lean działa na trzech poziomach jednocześnie: operacyjnym (procesy, narzędzia), menedżerskim (liderzy, komunikacja, wyniki) i kulturowym (przekonania, nawyki, postawy). Ignorowanie któregokolwiek z nich to prosta droga do niepowodzenia transformacji.

→ Zobacz, jak wygląda budowanie efektywności zespołów podczas transformacji Lean

Co na początku sprawia największą trudność?

Dla mnie osobiście w początkowym okresie pracy z Leanem najtrudniejsze było to, że spotykałem wiele słów japońskich, których nie rozumiałem. Co to takiego Mura, Muda, Muri?! Teraz wiem, czym dla mnie jest Lean. Poza zawodem, który wykonuję z pasją, używam go każdego dnia - również w życiu prywatnym. Mam też świadomość, że to ciągła nauka. Codziennie doświadczam dziesiątek przykładów, gdzie wykorzystując Lean żyje się prościej.

→ Sprawdź, na czym polega Lean Management i jakie są jego zasady

Lean to nie tylko zysk - cel transformacji, który naprawdę się opłaca

Lean to poprawa. Lean to oszczędność. Lean to wreszcie zysk - ale czasem ludzie źle się do tego zabierają. Uzyskane oszczędności nie inwestują w projekt, tylko się ich pozbywają, np. zmniejszając zatrudnienie. To nie jest Lean - absolutnie nie.

Krótko mówiąc: eliminując wąskie gardła, oszczędzając zasoby, inwestujemy je w inne miejsca. Zyskujemy w ten sposób więcej korzyści - i budujemy organizację, która potrafi sama się doskonalić.

„Nastawienie na człowieka jako źródło inspiracji - ta kultura nie wynika tylko i wyłącznie z tego, że ktoś pojawia się w organizacji, ale jest tą integralną częścią zmian. To jest coś, co pozwoliło nam przetrwać, doskonalić się dalej i patrzeć z optymizmem na kolejne lata."

Aleksander Wyciślik, Manager Ciągłego Doskonalenia, Lear Corporation, podczas wystąpienia na VII Europejskim Kongresie Lean Manufacturing

→ Dowiedz się, jak Lean wypada w polskich realiach - sukcesy i pułapki

Komunikacja - najważniejszy element każdego wdrożenia Lean

Ważną rzeczą podczas wprowadzania Leanu w firmie - może nawet najważniejszą - jest komunikacja. Jeśli ludzie zrozumieją co to jest Lean, jak go będą używać, co dzięki temu zyskają i czego nie stracą, im więcej informacji dostaną, tym ich zaangażowanie będzie większe.

Jeszcze ważniejsze jest to, aby w całą transformację zaangażowani byli nie tylko sami pracownicy, ale przede wszystkim ich przełożeni, szefowie, prezesi czy właściciele firm. Jeżeli pracownicy nie poczują ich wsparcia - transformacja na pewno się nie uda.

→ Sprawdź, jak przebiega transformacja Lean krok po kroku - od diagnozy do wyników

Lean jest wszędzie - nie tylko w produkcji

Dla większości ludzi Lean kojarzy się z halą produkcyjną. To jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów. Lean działa wszędzie tam, gdzie istnieją procesy - a procesy są wszędzie.

Ten mylny stereotyp sprawia, że firmy z sektora usług czy biurowego rezygnują z Lean, zanim go wypróbują. Konsultant Lean, który rozumie tę uniwersalność, jest skuteczny w każdej branży.

→ Sprawdź przykłady wdrożeń Lean Management w różnych branżach

Najtrudniejsza transformacja - ta, przed którą właśnie stoisz

Mówiąc „Lean", zastanawiam się, który z przeprowadzonych projektów był dla mnie najtrudniejszy. Tak naprawdę wszystkie były najtrudniejsze - nie ma łatwych projektów, nie ma łatwych transformacji. Wszystkie wymagają czasu, cierpliwości, zaangażowania i przekonania firmy, organizacji, a przede wszystkim ludzi tam pracujących.

→ Przeczytaj, jak wygląda organizacja zorientowana na ciągłe doskonalenie w praktyce

Co poradzi doświadczony konsultant tym, którzy rozważają tę ścieżkę?

Jeśli miałbym komuś doradzić, czy zostać konsultantem Lean - odpowiedziałbym krótko: tak. Musisz jednak wiedzieć, że trzeba być wyjątkowo cierpliwym, mieć dużo empatii, zrozumienia i konsekwencji. Ta praca jest wymagająca, ale daje wiele radości, satysfakcji i zadowolenia.

Dla mnie to zajęcie, które wykonuję z pasją i zawsze angażuję się w każdy projekt na 200%. Tu nie ma nudy - każdego dnia spotykam wielu różnych ludzi w różnych środowiskach, a co najważniejsze, codziennie uczę się od nich czegoś nowego.

→ Chcesz rozwijać kompetencje Lean? Sprawdź szkolenie Lean Management - najlepszy sposób na start

5 cech skutecznego konsultanta Lean

Konsultant Lean

Ekspert zewnętrzny lub wewnętrzny, który diagnozuje procesy organizacji, wdraża narzędzia lean i coachuje liderów. Odpowiada nie tylko za wiedzę, ale za mierzalne wyniki transformacji.

Gemba Walk

Regularne wyjście przełożonego lub konsultanta na „rzeczywiste miejsce pracy" w celu obserwacji procesów i rozmowy z pracownikami. W lean decyzje podejmuje się na podstawie tego, co widać - nie tego, co piszą raporty.

Muda, Mura, Muri

Trzy japońskie pojęcia opisujące źródła strat: Muda (marnotrawstwo), Mura (nierównomierność), Muri (przeciążenie). Każdy konsultant lean uczy się ich jako pierwszych - i stosuje codziennie.

VSM (Value Stream Mapping)

Mapa strumienia wartości - narzędzie wizualizujące cały przepływ materiałów i informacji od surowca do klienta. Jedno z pierwszych zadań konsultanta lean w nowym projekcie.

Kaizen

Filozofia ciągłego doskonalenia realizowana małymi krokami przez wszystkich pracowników. W pracy konsultanta: warsztaty Kaizen to najczęstsze narzędzie angażowania zespołu w identyfikację i wdrażanie usprawnień.

Quick wins (szybkie wygrane)

Drobne, szybko wdrażalne ulepszenia przynoszące widoczne rezultaty w ciągu pierwszych tygodni transformacji. Budują zaufanie do zmiany i motywację całego zespołu do dalszego doskonalenia.

Wąskie gardło (bottleneck)

Etap procesu ograniczający przepustowość całego systemu. Konsultant lean identyfikuje wąskie gardła jako pierwszą rzecz po Gemba Walk - eliminacja jednego może zwiększyć efektywność całej linii.

Autorem artykułu jest Brainstorm Group, organizator KongresHR i Europejskiego Kongresu Lean Management, lider w doradztwie biznesowym, strategicznym i szkoleniowym z ponad 25-letnim doświadczeniem, który pomógł już ponad +1200 firmom.