Pobudzanie zaangażowania
rola menedżera
Zaangażowanie pracowników nie rodzi się z benefitów ani z systemu HR - rodzi się z tego, czy menedżer potrafi powiedzieć zespołowi, po co jest ta praca. Rola menedżera w pobudzaniu zaangażowania sprowadza się do jednego, najczęściej lekceważonego narzędzia: komunikacji celu. Nie „idź na północ", tylko „zdobywamy to wzgórze i oto dlaczego".
To nie jest teoria zza biurka. Poniżej Sebastian Matyniak, prezes Brainstorm Group, pokazuje na konkretnych przykładach - od pracy zdalnej po dane o Best Employers - dlaczego zaangażowanie spada i co realnie może z tym zrobić menedżer.
O tym będzie
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego zaangażowanie spada - także w pracy zdalnej
- Dlaczego komunikacja celu jest najważniejszym narzędziem menedżera
- Czym menedżer-wyrocznia różni się od lidera, który pyta zespół
- Jak dane o Best Employers pokazują wpływ stylu zarządzania
- Jak menedżer może pobudzać zaangażowanie na co dzień
Dlaczego zaangażowanie spada?
Wszyscy pamiętamy pierwsze tygodnie „kwarantanny", kiedy wydawało się, że niebawem znów wrócimy do normalnej przestrzeni pracy. Pamiętamy wzrost efektywności w pracy zdalnej, wzrost zaangażowania w realizację celów. W wielu przypadkach trwało to raptem kilka tygodni. Dlaczego osłabło?
Praca zdalna, zwykle z domu, uświadomiła nam, że często poświęcaliśmy w czasie pracy sporo czasu na kontakty z innymi. Kiedy zabrakło rozmów „przy kawie", albo z kolegą z sąsiedniego biurka, okazało się, że wiele zadań jesteśmy w stanie skończyć znacznie szybciej, by poświęcić się zajęciom domowym czy wypoczynkowi. To musiało cieszyć managerów. Widać było wzrost wydajności. Jednocześnie przesiadka na komunikatory ograniczyła interakcje między członkami zespołów. Skupieni na realizacji zadań przestali ze sobą rozmawiać. A to wpłynęło na jakość pracy. Zaangażowanie spadało.
→ Wyniki badania zaangażowania są punktem wyjścia do zbudowania systemu motywacyjnego.
Komunikacja celu - najważniejsze narzędzie menedżera
Czy mogli tu pomóc managerowie?
Zdecydowanie tak!
Jednym z kluczowych czynników pobudzania zaangażowania jest komunikacja. Zwłaszcza komunikacja o celach, jakie ma przed sobą jego organizacja. Pracownik musi wiedzieć, z jakiego celu strategicznego wynika zadanie, które wykonuje. Żołnierz musi wiedzieć nie to, że ma iść na północ, a że jego pluton ma strategiczny cel - osiągnięcie wzgórza. Wtedy sam będzie dbał o to, żeby komunikować się z kolegami mającymi ten sam cel.
Podobnie jest w firmie. Im więcej pracownik będzie wiedział o tym, jak jego cel wiąże się z wizją całej organizacji i jej dźwignią wzrostu, tym lepiej. Bo tym bardziej będzie rosło jego zaangażowanie. Otrzyma odpowiedź na podstawowe pytanie: po co ja to robię.
Kto powinien mu przekazać tę wiedzę? Oczywiście manager czy lider zespołu. A z tym różnie bywa. Widać stąd, że rozwój umiejętności managerów w budowaniu zaangażowania pracowników to jedna z podstawowych kompetencji, jakie powinni rozwijać.
→ Szerzej o narzędziach angażowania całego zespołu piszemy w artykule jak zaangażować pracowników, a o fundamencie pracy menedżera - w tekście o czterech funkcjach menedżerskich.
Menedżer-wyrocznia kontra menedżer, który pyta
W praktyce bywa różnie. Z badań Aon Hewitt, przeprowadzonych jeszcze w 2011 roku, wynikało, że wśród menedżerów najwyższego szczebla w globalnej grupie Best Employers poziom zaangażowania sięga 95 proc. W innych organizacjach jest to niespełna 70 proc.
Dlaczego?
W wielu firmach pokutuje wciąż jeszcze podejście lat 90. Manager jest wyrocznią. To on osobiście wskazuje cząstkowe cele, osobiście decyduje, ewentualnie osobiście mówi o szerszej strategii, ale pod warunkiem, że uzna to za niezbędne. Osobiście też komentuje, że cel jest trudny do osiągnięcia, ponieważ jego ludziom (nie zespołowi) brakuje zaangażowania.
W grupie Best Employers częściej mamy do czynienia z managerami, którzy członkom swojego zespołu potrafią zadać pytanie: z czym się dziś mierzysz, czy coś się dzieje, z czego może wynikać problem, czy myślałeś, jak go rozwiązać? Takie bezpośrednie podejście buduje zaangażowanie.
→ To, jak menedżer prowadzi te rozmowy, opisujemy w artykule o stylu zarządzania oraz o tym, dlaczego warto stosować feedforward zamiast feedbacku.
Pytaj zespół - także najmłodszych
O pomysły na rozwiązanie problemów warto pytać wszystkich pracowników. Również młodych, którzy mają inne doświadczenia i podejście niż weterani. To oni mogą podpowiedzieć zupełnie nowe, niesztampowe rozwiązanie, które pomoże w osiągnięciu celu całemu zespołowi.
Pobudzaniu zaangażowania sprzyja również wdrażanie programów mentoringowych i reverse mentoringów, ze świadomością, że nie tylko mentor może nauczyć czegoś mentee, ale i mentee może nauczyć czegoś mentora. Taki przepływ wiedzy - międzypokoleniowy i międzybranżowy - jest w angażowaniu pracowników niezwykle istotny.
Zaangażowanie w startupie i w dużej firmie
Managerowie dużych firm twierdzą zwykle, że o pobudzanie zaangażowania łatwiej w startupach, gdzie mały zespół potrafi zmobilizować się wokół realizacji określonego celu. To prawda - w startupach szefowie, trzymając się militarnych porównań, są blisko pola walki. Widzą cały swój zespół, często wspólnie wyznaczają cele i wspólnie dyskutują o trudnościach w ich realizacji. Nie da się tego zrobić w dużych, rozbudowanych organizacjach, ale im więcej w nich transparentności na poziomie zespołów - tym zaangażowanie większe.
→ Transparentność zaczyna się od pomiaru - warto wiedzieć, gdzie realnie jest zaangażowanie zespołu. Służy do tego badanie zaangażowania pracowników.
Jak menedżer pobudza zaangażowanie? Sześć zasad
Komunikuj cel, nie tylko zadanie
Powiedz, z jakiego celu strategicznego wynika zadanie. Pracownik ma znać odpowiedź na pytanie „po co ja to robię".
Pokaż związek z wizją firmy
Im lepiej pracownik rozumie, jak jego praca łączy się z dźwignią wzrostu organizacji, tym większe jego zaangażowanie.
Pytaj, nie tylko wydawaj polecenia
„Z czym się dziś mierzysz? Jak myślisz to rozwiązać?" - pytanie angażuje mocniej niż instrukcja.
Słuchaj także najmłodszych
Nowi i młodsi pracownicy podpowiadają niesztampowe rozwiązania - pytaj o pomysły cały zespół.
Wprowadź mentoring i reverse mentoring
Przepływ wiedzy w obie strony - międzypokoleniowy i międzybranżowy - napędza zaangażowanie.
Buduj transparentność zespołu
W dużej firmie zaangażowanie rośnie tam, gdzie zespół widzi cele i trudności - jak szef startupu blisko „pola walki".
FAQ - najczęstsze zadawane pytania o rolę menedżera w zaangażowaniu
Najważniejsza rola menedżera to komunikacja celu - pokazanie pracownikowi, z jakiego celu strategicznego wynika jego zadanie i jak łączy się z wizją firmy. Gdy pracownik zna odpowiedź na pytanie „po co ja to robię", jego zaangażowanie rośnie.
Praca zdalna ograniczyła nieformalne interakcje w zespołach - zabrakło rozmów „przy kawie". Skupieni na zadaniach pracownicy przestali ze sobą rozmawiać, co obniżyło jakość pracy i zaangażowanie, mimo początkowego wzrostu wydajności.
Menedżer-wyrocznia (podejście z lat 90.) osobiście decyduje i wskazuje cele, a brak wyników tłumaczy brakiem zaangażowania „swoich ludzi". Menedżer angażujący pyta zespół: „z czym się mierzysz, jak myślisz to rozwiązać?". To drugie podejście buduje zaangażowanie - w grupie Best Employers sięga ono 95 proc. wobec niespełna 70 proc. w innych firmach (Aon Hewitt).
Komunikować cel i jego związek z wizją firmy, pytać zamiast tylko wydawać polecenia, słuchać także najmłodszych pracowników, wprowadzać mentoring i reverse mentoring oraz budować transparentność na poziomie zespołu.
Tak, bo w startupie szef jest „blisko pola walki" - widzi cały zespół, wspólnie wyznacza cele i omawia trudności. W dużych organizacjach da się to odtworzyć przez transparentność na poziomie zespołów - im większa, tym wyższe zaangażowanie.
Przepływ wiedzy w obie strony: nie tylko mentor uczy mentee, ale i mentee mentora. Ten międzypokoleniowy i międzybranżowy wymiar buduje zaangażowanie i wnosi świeże, niesztampowe rozwiązania problemów.
Słowniczek pojęć
Zaangażowanie pracowników
Gotowość pracownika do wysiłku na rzecz celów firmy, wynikająca m.in. ze zrozumienia sensu własnej pracy.
Komunikacja celu
Pokazanie pracownikowi, z jakiego celu strategicznego wynika jego zadanie - kluczowe narzędzie menedżera w budowaniu zaangażowania.
Reverse mentoring
Odwrócony mentoring, w którym młodszy/mniej doświadczony pracownik uczy czegoś bardziej doświadczonego.
Best Employers
Grupa najlepszych pracodawców w badaniach Aon Hewitt, wyróżniająca się wysokim poziomem zaangażowania.
