Analiza PESTEL
co to jest i jak zrobić analizę makrootoczenia?
Analiza PESTEL to narzędzie badania makrootoczenia firmy - czynników zewnętrznych, na które nie ma ona wpływu, ale które kształtują jej sytuację i strategię. Bada sześć obszarów: polityczny (Political), ekonomiczny (Economic), społeczny (Social), technologiczny (Technological), środowiskowy (Environmental) i prawny (Legal). Prostsza, starsza wersja - PEST - obejmuje pierwsze cztery.
Metodę opisał już w 1967 roku ekonomista Francis Aguilar. Jej sens jest prosty: zanim ocenisz własną firmę, spójrz szerzej - jakie siły w otoczeniu mogą stać się Twoją szansą albo zagrożeniem. W tym artykule wyjaśniamy, co bada każdy z sześciu obszarów, czym PESTEL różni się od PEST, jak przeprowadzić analizę i jak połączyć ją z analizą 5 sił Portera oraz SWOT.
O tym będzie
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to jest makrootoczenie i po co je badać
- Jakie 6 obszarów bada analiza PESTEL
- Czym PESTEL różni się od PEST
- Jak przeprowadzić analizę PESTEL krok po kroku
- Jak połączyć PESTEL z analizą Portera i SWOT
Jakie czynniki bada analiza PESTEL?
PESTEL to akronim sześciu obszarów makrootoczenia. Cztery pierwsze tworzą klasyczną analizę PEST; PESTEL dodaje jeszcze dwa - środowiskowy i prawny:
- P - Polityczne: system polityczny, stabilność władzy, polityka podatkowa, dotacje, cła. Przykład: wprowadzenie zakazu handlu w niedzielę.
- E - Ekonomiczne: tempo wzrostu gospodarczego, inflacja, stopy procentowe, kursy walut, zamożność społeczeństwa.
- S - Społeczne: demografia, styl życia, wykształcenie, wartości i zmiany społeczne, trendy konsumenckie.
- T - Technologiczne: innowacje, tempo zmian technologicznych, automatyzacja, wydatki na badania i rozwój.
- E - Środowiskowe (dodaje PESTEL): klimat, regulacje ekologiczne, presja na zrównoważony rozwój, dostępność surowców.
- L - Prawne (dodaje PESTEL): przepisy, prawo pracy, ochrona konsumenta, regulacje branżowe, normy.
Uwaga: obszary polityczny i prawny bywają mylone - polityczny dotyczy kierunku i stabilności władzy, prawny konkretnych przepisów, które musisz stosować.
Jak zrobić analizę PESTEL?
Zbierz czynniki
Dla każdego z sześciu obszarów wypisz czynniki realnie dotyczące Twojej branży - w oparciu o dane i trendy.
Oceń wpływ i kierunek
Przy każdym czynniku określ, czy to szansa czy zagrożenie i jak silnie wpływa na firmę (np. niski/średni/wysoki).
Wybierz czynniki kluczowe
Odsiej szum - skup się na kilku czynnikach, które naprawdę mogą zmienić Twoją sytuację.
Przełóż na strategię
Wnioski zasilają analizę SWOT (szanse i zagrożenia) i decyzje strategiczne. Sama lista czynników to jeszcze nie strategia.
PESTEL a 5 sił Portera i SWOT - jak się uzupełniają?
PESTEL nie działa w próżni - to pierwsza, najszersza warstwa analizy otoczenia. Trzy narzędzia układają się w logiczną sekwencję, od tego, co najdalej od firmy, do konkretnej decyzji:
- Makrootoczenie - analiza PESTEL: najszersza warstwa; siły, na które firma nie ma wpływu (polityka, gospodarka, technologia, prawo).
- Sektor - 5 sił Portera: węższa warstwa; konkurencja, dostawcy, nabywcy, nowi gracze i substytuty w Twojej branży.
- Firma - analiza SWOT: synteza; łączy wnioski z obu warstw ze spojrzeniem do wewnątrz i prowadzi do decyzji strategicznej.
W praktyce PESTEL i Porter dostarczają „surowca" o szansach i zagrożeniach, a SWOT porządkuje wszystko w kierunki działania. Przełożenie tych analiz na spójną strategię to moment, w którym najczęściej pomaga zewnętrzne, obiektywne spojrzenie - zobacz doradztwo strategiczne.
FAQ - najczęstsze zadawane pytania o analizę PESTEL
To narzędzie badania makrootoczenia firmy - czynników zewnętrznych, na które nie ma ona wpływu, ale które kształtują jej sytuację. Bada sześć obszarów: polityczny, ekonomiczny, społeczny, technologiczny, środowiskowy i prawny.
PEST bada cztery obszary: polityczny, ekonomiczny, społeczny i technologiczny. PESTEL to jego rozszerzenie o dwa kolejne: środowiskowy (Environmental) i prawny (Legal). Poza tym metodologia jest taka sama.
Polityczne (stabilność władzy, podatki, cła), ekonomiczne (wzrost, inflacja, stopy, kursy), społeczne (demografia, styl życia, trendy), technologiczne (innowacje, tempo zmian), środowiskowe (klimat, regulacje ekologiczne) i prawne (przepisy, prawo pracy, normy branżowe).
To najszersza warstwa otoczenia firmy - siły globalne i krajowe, na które nie ma ona wpływu, ale które musi uwzględnić: polityka, gospodarka, społeczeństwo, technologia, środowisko i prawo. W odróżnieniu od mikrootoczenia (sektor, konkurenci), makrootoczenie dotyczy wszystkich firm.
Zbierz czynniki w sześciu obszarach (w oparciu o dane), oceń ich wpływ i kierunek (szansa czy zagrożenie, jak silne), wybierz kilka kluczowych i przełóż wnioski na analizę SWOT oraz decyzje strategiczne.
To trzy warstwy: PESTEL bada makrootoczenie, 5 sił Portera - sektor, a SWOT syntetyzuje wnioski z obu (plus spojrzenie do wewnątrz firmy) i prowadzi do decyzji. PESTEL i Porter dostarczają wiedzy o szansach i zagrożeniach, SWOT porządkuje ją w strategię.
Słowniczek pojęć
Makrootoczenie
Najszersza warstwa otoczenia (polityka, gospodarka, społeczeństwo, technologia, środowisko, prawo) - firma nie ma na nią wpływu.
PEST
Analiza czterech obszarów: politycznego, ekonomicznego, społecznego i technologicznego.
PESTEL
Rozszerzenie PEST o obszar środowiskowy (Environmental) i prawny (Legal).
Mikrootoczenie
Bliższa warstwa otoczenia - sektor, konkurenci, dostawcy, klienci (analizowana m.in. 5 siłami Portera).
Zobacz również
- → Analiza SWOT - jak ją zrobić
- → 5 sił Portera - analiza sektora
- → Czym jest strategia przedsiębiorstwa
- → Doradztwo strategiczne
