Analiza SWOT
co to jest i jak ją przeprowadzić krok po kroku?

Analiza SWOT to narzędzie planowania strategicznego, które porządkuje sytuację firmy lub projektu w czterech obszarach: mocne strony (Strengths) i słabe strony (Weaknesses) - czynniki wewnętrzne, na które firma ma wpływ, oraz szanse (Opportunities) i zagrożenia (Threats) - czynniki zewnętrzne, płynące z otoczenia. Nazwa to akronim tych czterech angielskich słów.

SWOT to jedno z najprostszych, a zarazem najczęściej używanych narzędzi strategicznych - stosują je zarówno duże korporacje, jak i jednoosobowe firmy. Jego siła leży w porządkowaniu: zamiast chaosu opinii dostajesz jeden, przejrzysty obraz sytuacji. W tym artykule pokazujemy, co oznacza każda z liter, jak zbudować macierz SWOT krok po kroku i - co najważniejsze - jak przełożyć jej wynik na konkretne strategie działania.

O tym będzie

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Co oznaczają litery SWOT i jak wygląda macierz
  • Czym różnią się czynniki wewnętrzne od zewnętrznych
  • Jak przeprowadzić analizę SWOT krok po kroku
  • Jakie 4 strategie wynikają z SWOT i którą wybrać
  • Czym SWOT różni się od analizy 5 sił Portera i PEST

Co oznaczają litery SWOT?

SWOT dzieli sytuację firmy według dwóch osi: skąd pochodzi czynnik (wewnętrzny - zależny od firmy, czy zewnętrzny - z otoczenia) oraz jak wpływa (pomocny czy szkodliwy). Z ich skrzyżowania powstają cztery pola:

Macierz SWOT - cztery pola z przecięcia osi wewnętrzne/zewnętrzne oraz pomocne/szkodliwe. Opr.: Brainstorm Group.
Macierz analizy SWOT 2x2: mocne strony (wewnętrzne, pomocne), słabe strony (wewnętrzne, szkodliwe), szanse (zewnętrzne, pomocne), zagrożenia (zewnętrzne, szkodliwe) | Analiza SWOT - co to jest? - Brainstorm Group

 

  • S - Strengths (mocne strony): wewnętrzne atuty firmy - kompetencje, marka, technologia, zasoby, na które masz wpływ.
  • W - Weaknesses (słabe strony): wewnętrzne braki i ograniczenia - luki kompetencyjne, przestarzałe procesy, wąskie gardła.
  • O - Opportunities (szanse): zewnętrzne okazje w otoczeniu - trendy rynkowe, nowe technologie, zmiany regulacji, na które możesz odpowiedzieć.
  • T - Threats (zagrożenia): zewnętrzne ryzyka - konkurencja, spadek popytu, zmiany prawne, których nie kontrolujesz, ale musisz się na nie przygotować.

Prosta zasada: mocne i słabe strony dotyczą teraźniejszości i wnętrza firmy, szanse i zagrożenia - przyszłości i otoczenia.

→ Pola „szanse" i „zagrożenia" najlepiej zasilić analizą makrootoczenia. Zobacz analizę PESTEL - sześć obszarów otoczenia firmy.

→ Do analizy portfela produktów służy osobne narzędzie. Zobacz macierz BCG - gwiazdy, dojne krowy, znaki zapytania i psy.

Jak zrobić SWOT?

Dobra analiza SWOT to nie burza mózgów „na oko", lecz uporządkowany proces:

01

Określ cel i przedmiot

Ustal, czego dotyczy analiza (cała firma, projekt, produkt) i po co ją robisz. Bez celu SWOT staje się luźną listą. 

02

Zbierz czynniki

Zbierz dane i opinie zespołu do każdego z czterech pól - najlepiej w oparciu o fakty, nie wrażenia. Warto skonfrontować kilka perspektyw.

03

Zbuduj macierz

Wpisz zebrane czynniki do macierzy 2x2 i uszereguj je według wagi - nie każdy czynnik jest równie istotny.

04

Wyciągnij wnioski

Sprawdź, które pole dominuje, i przełóż to na strategię (patrz niżej). Sama macierz to dopiero diagnoza, nie decyzja.

Co zrobić z wynikiem? Cztery strategie z analizy SWOT

Najczęstszy błąd to zatrzymanie się na macierzy. A prawdziwa wartość SWOT pojawia się dopiero, gdy skrzyżujesz pola i zapytasz: jak wykorzystać mocne strony do złapania szans i obrony przed zagrożeniami? Z tego skrzyżowania powstają cztery strategie:

Cztery strategie z analizy SWOT - w zależności od tego, które pola dominują. Opr.: Brainstorm Group.
Cztery strategie z analizy SWOT (macierz TOWS): agresywna (mocne strony + szanse), konkurencyjna (słabe strony + szanse), konserwatywna (mocne strony + zagrożenia), defensywna (słabe strony + zagrożenia) | Analiza SWOT - co to jest? - Brainstorm Group

 

  • Strategia agresywna (mocne strony + szanse): masz atuty i sprzyjające otoczenie - inwestuj i ekspanduj, wykorzystaj mocne strony do złapania szans.
  • Strategia konkurencyjna (słabe strony + szanse): otoczenie sprzyja, ale masz braki - nadrób słabości, żeby wykorzystać okazje (np. rozwój kompetencji, nowe zasoby).
  • Strategia konserwatywna (mocne strony + zagrożenia): masz atuty, ale otoczenie jest trudne - wykorzystaj mocne strony do obrony pozycji i przetrwania zagrożeń.
  • Strategia defensywna (słabe strony + zagrożenia): braki plus trudne otoczenie - minimalizuj ryzyko, ograniczaj koszty, rozważ wycofanie z zagrożonych obszarów.

To przejście od diagnozy do decyzji jest najtrudniejsze - i to tu najczęściej firmy potrzebują zewnętrznego, obiektywnego spojrzenia. Jeśli chcesz przełożyć SWOT na realną strategię działania, zobacz doradztwo strategiczne.

Masz już SWOT, ale nie wiesz, co dalej?

Pomożemy przełożyć analizę na konkretną strategię - z priorytetami, decyzjami i planem działania, a nie kolejną tabelą do szuflady.

Zobacz strategie dla firm →

SWOT a 5 sił Portera i analiza PEST - kiedy który framework?

SWOT rzadko działa w pojedynkę. Najlepiej łączyć go z narzędziami, które dostarczają mu „surowca" o otoczeniu:

  • Analiza PEST/PESTEL - bada makrootoczenie (czynniki polityczne, ekonomiczne, społeczne, technologiczne). Zasila pola „szanse" i „zagrożenia" w SWOT.
  • 5 sił Portera - bada sektor i konkurencję (dostawcy, nabywcy, nowi gracze, substytuty). Też zasila szanse i zagrożenia, ale od strony rynku.
  • Analiza SWOT - zbiera wnioski z obu (plus spojrzenie do wewnątrz firmy) i porządkuje je w decyzje.
Trzy warstwy analizy - PESTEL (makrootoczenie), Porter (sektor) i SWOT (synteza w firmie) - prowadzą od szerokiego otoczenia do decyzji. Opr.: Brainstorm Group.
Warstwy analizy otoczenia: makrootoczenie (analiza PESTEL) obejmuje sektor (5 sił Portera), a firma syntetyzuje oba w analizie SWOT prowadzącej do decyzji strategicznej - Brainstorm Group

 

W praktyce: PEST i Porter dają obraz otoczenia, a SWOT łączy go z sytuacją wewnętrzną firmy i prowadzi do strategii.

→ Zobacz powiązane narzędzia: 5 sił Portera, analiza PESTEL oraz czym jest strategia przedsiębiorstwa. 

FAQ - najczęstsze zadawane pytania o analizę SWOT

Słowniczek pojęć

Czynniki wewnętrzne

Elementy zależne od firmy (mocne i słabe strony) - można na nie bezpośrednio wpływać.

Czynniki zewnętrzne

Elementy z otoczenia (szanse i zagrożenia) - firma może na nie reagować, ale ich nie kontroluje.

Macierz SWOT

Układ 2x2 porządkujący czynniki według osi wewnętrzne/zewnętrzne oraz pomocne/szkodliwe.

Strategie SWOT (TOWS)

Cztery kierunki działania z przecięcia pól: agresywna, konkurencyjna, konserwatywna, defensywna.

Zobacz również

O autorach
MK
Napisał
Maciej Kasprzyk
Content & SEO Marketer, Brainstorm Group

LinkedIn →

Sebastian Matyniak
Zweryfikował merytorycznie
Sebastian Matyniak
Prezes Zarządu Brainstorm Group. Ekspert doradztwa strategicznego i analizy strategicznej. MBA.

LinkedIn →

Chcesz zamienić analizę w realną strategię?

Przeprowadzimy analizę SWOT, PEST i sił Portera, a następnie przełożymy je na konkretną strategię działania dla Twojej firmy. Umów bezpłatną konsultację.

Umów bezpłatną konsultację →